هنر کشتن | مروری بر چندگانه‌ی «جان ویک» John Wick

نویسنده: آراد فرشچی  

صحبت در مورد اینکه کدام فیلم یک مجموعه که از استانداردهای بالایی برخوردار است و هرکدام طرفداران خاص خود را دارند بیهوده است و متناسب با سلیقه‌ هرکس نظری دارد اما گمان نمی‌کنم کسی منکر این موضوع باشد که سلیقه‌ی چاد استاهلسکی و دیگر سازندگان مجموعه فیلم‌های جان ویک باعث شده تا هم مخاطبان سینما در کنار سکانس‌های اکشن پر زد و خورد و سریع از نور و رنگ زیبا و یک زیباشناسی بصری منحصربه‌فرد که کمتر در ژانر اکشن می‌توان آن را مشاهده کرد لذت ببرند و هم ساخت آثاری با منطق بازی‌های ویدیویی و فیلم‌های اکشنی که داستان برای آن‌ها دستمایه‌ای است برای نمایش سکانس‌های اکشن بزرگ رونق بگیرند.

در ادامه ابتدا مروری خواهیم داشت بر قسم‌های اول تا سومِ جان ویک و در انتها به تازه‌ترین فیلم این مجموعه می‌پردازیم. فیلمی که به نظر پایانی بر ماجراهای جان ویک به حساب می‌آید اما این تازه یک شروع دوباره است.

 

جان-ویک-2014جان ویک (۲۰۱۴)

  • کارگردان: (ان): چاد استاهلسکی و دیوید لیچ (نام او به خاطر قوانین انجمن کارگردانان آمریکا فقط به‌عنوان تهیه کننده ذکر شده است)

  • IMDB: 7.4

اولین قسمت چندگانه‌ی جان ویک یکی از عجیب‌ترین موفقیت‌های سینمایی دهه‌ی ۲۰۱۰ بود، فیلمی به کارگردانی دو فیلم اولی که پیش‌تر به عنوان بدلکار در هالیوود شناخته می‌شدند و با حضور بازیگری که چند سالی بود موفقیت خاصی در گیشه کسب نکرده بود. در این فیلم به جز کیانو ریوز که نقش شصیت اصلی فیلم را بازی می‌کند، مایکل نیکویست در نقش ویگو تاراسوو، آلفی آلن که مخاطبان احتمالا او را به عنوان تیون گریجوی بازی تاج و تخت (Game of Thrones) به یاد می‌آورند در نقش پسر ویگو، یوزف، ویلیام دفو در نقش مارکوس، ایان مک‌شین و لنس ردیک به ترتیب در نقش‌های وینستون و چارون صاحب و مدیر هتل کنتینتال و جان لگویزمائو در نقش اورلیو نیز بازی کرده‌اند.

جان ویک داستان قاتل بازنشسته‌ای به همین نام را تعریف می‌کرد که بعد از فوت همسرش از طرف او توله‌سگی را به عنوان هدیه دریافت می‌‌کند. تنها چند روز بعد از رسیدن هدیه‌ی همسر تازه درگذشته‌اش پسر رئیس سابقش که از ماشین جان خوشش آمده و با جواب منفی او روبرو شده به خانه‌ی او می‌رود و سگش را کشته و ماشین را می‌دزدد. جان ویک هم به خون‌خواهی سگش و برای پس گرفتن ماشینش به سراغ اعضای مافیای روسی که مدتی برای آن‌ها با لقب بابا یاگا کار می‌کرده می‌رود و آن‌ها را می‌کشد.

 هرچند که خلاصه داستان فیلم و کشتن تعداد زیادی آدم برای یک سگ و ماشین غیرمنطقی به نظر می‌رسد اما اجرای دقیق صحنه‌ها اکشن، بازی خوب کیانو ریوز، ساختن جهانی منحصربه‌فرد از جهان زیرزمینی و مخفی آدم‌کش‌ها و کارگردانی خوب استاهلسکی و لیچ باعث شد تا جان ویک (۲۰۱۴) به یکی از تحسین‌شده‌ترین آثار اکشن سال تبدیل شود و فروش خوب آن ساخته شدن قسمت‌ها بعدی را تضمین کرد.

 

جان-ویک-2017جان ویک: بخش دوم (۲۰۱۷)

  • کارگردان: چاد استاهلسکی

  • IMDB: 7.4

پس از موفقیت غیرمنتظره‌ی قسمت اول، قسمت دوم به سرعت وارد مرحله‌ی پیش تولید شد.از بازیگران قسمت اول تنها ریوز، ایان مک‌شین و لنس ردیک و جان لگویزمائو در این فیلم نیز حضور داشتند و بازیگران جدید به فیلم پیوستند از جمله رپر معروف کامن در نقش کاسیان، لارنس فیشبرن که در سه‌گانه‌ی ماتریکس در کنار ریوز بازی کرده بود در نقش پادشاه بوری، فرانکو نرو در نقش جولیوس مدیر هتل کنتینتال رم، ریکاردو اسکامارچو در نقش سانتینو و روبی رز در نقش آرس.

در قسمت دوم بعد از اینکه جان ماشینش را از برادر ویگو، آبرام، پس می‌گیرد و به دست اورلیو (جان لگویزمائو) می‌سپارد با سانتینو (ریکاردو اسکامارچو) روبرو می‌شود که به او یادآوری می‌کند که بدون کمک او، جان هیچ وقت نمی‌تواسته بازنشست شود و ازدواج کند و حالا باید به پیمان خونی که بسته وفادار بماند اما جان پیشنهاد او را رد می‌کند و سانتینو هم خانه‌ی او را منفجر می‌کند. جان که می‌داند نادیده گرفتن پیمان خونی یکی از قوانین غیرقابل شکست است دوباره با سانتینو ملاقات می‌کند و قبول می‌کند که خواهر او، جینا (کلاودیا جرینی) را بکشد. بعد از کشتن او اما سانتینو در تلاش برای کشتن جان تعداد زیادی قاتل را به سراغ جان می‌فرستد.

  قسمت دوم جان ویک برخلاف قسمت اول داستام نسبتا منطق‌تری دارد هرچند که همچنان وضعیت اغراق‌شده‌ی قسمت قبل، اهمیت سکانس‌های اکشن و زیبایی‌شناسی آن‌ها نسبت به داستان در اولویت هستند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این قسمت بزرگ‌تر شدن فیلم است، بازیگران معروف بیشتری در این فیلم حضور دارند، داستان فیلم در دو کشور اتفاق می‌افتد، صحنه‌های اکشن عظیم‌تری در فیلم وجود دارند و حتی اجرای آن‌ها نسبت به فسمت قبل بهتر شده است.

   هر چند که بیشتر شدن بودجه برای قسمت دوم فیلم‌هایی که موفق بوده‌اند چیز عجیبی نیست اما گاه این اتفاق باعث می‌شود تا فیلم دچار تغییرات اساسی شود و از ریشه‌های خود فاصله بگیرند و حتی از نظر کیفی هم افت‌کنند، بخش دوم جان ویک اما هم ایده‌های فیلم قبلی را گسترش می‌دهد، هم با پایانش مخاطب را برای قسمت بعدی آماده می‌کند و هم به سندرم فیلم‌های میانی فرنچایژها دچار نمی‌شود که فقط و فقط می‌خواهند بیننده را برای قسمت بعدی آماده کنند و یک جور حس ناقص بودن و ناکافی بودن را منتقل می‌کنند.

 

جان ویک 2019جان ویک: بخش ۳- پارابلوم (۲۰۱۹)

  • کارگردان: چاد استاهلسکی

  • IMDB: 7.4

بعد از موفقیت قسمت اول سازندگان این مجموعه که به موفقیت خود اطمینان داشتند تصمیم گرفتند تا نه داستان جان ویک را در یک دنباله بلکه در سه دنباله ادامه دهند و تقریبا یک داستان و مسیر کلی را در سه قسمت بعدی مجموعه پیش گرفتند و اگر در قسمت دوم بخشی از این عظمت را مقابل مخاطبان گذاشتند با پایان‌بندی آن قسمت و داستان قسمت سوم فرصتی را فراهم آورده‌اند تا جان ویک بیش از پیش توانایی‌های خود را در کشتن نشان دهد و آنقدر قاتل حرفه‌ای در سر راه او قرار داده‌اند تا مخاطب متوجه شود که بابایاگا دقیقا کیست. در این فیلم همچون قسمت قبلی کیانو ریوز، ایان مک‌شین، لنس ردیک و لارنس فیشبرن در همان نقش‌های قبلی خودشان ظاهر می‌شوند و در کنار آن‌ها هالی بری در نقش سوفیا، آنجلیکا هیوستون در نقش کارگردان، جروم فیلن در نقش برادا و مارک داکاسیوس در نقش زیرو (صفر) نیز حضور دارند.

 داستان این قسمت همانند قسمت دوم که با فاصله‌ی کمی از قسمت قبلش شروع شده بود شروع می‌شود، با این تفاوت که در اینجا شروع فیلم دقیقا از جایی است که قسمت دوم تمام شده و جان ویک به عنوان یک فراری یا طرد شده باید راه خود را از میان قاتلینی که به دنبال جایزه‌ای که برای او گذاشته شده است پیدا کند و با کمک سوفیا خودش را به بالاترین مقام مجلس عالی (High Table) یعنی ریش سفید برساند تا شاید بتواند راه فراری از این وضعیت پیدا کند، هر چند گزینه‌ای که ریش سفید در مقابل او می‌گذارد چندان هم از نظر احساسی برای او آسان نیست و در پایان به دلیل خودداری او از انجام درخواست مجلس عالی، آن‌ها گروهی را برای کشتن جان، وینستون و چارون به هتل کنتینتال می‌فرستند.

قسمت سوم جان ویک در کنار نمایش عالی سکانس‌های اکشن و توانایی کارگردانش برای سرگرم کردن مخاطب همچنان جهان جان ویک را گسترش می‌دهد و مخاطب را با گذشته و اطراف او بیشتر آشنا می‌کند و هم چنین بخش‌های جدیدی را از شخصیت‌هایی مانند شارون نشان می‌دهد که شاید با توجه به شخصیت‌پردازی او غیرمنتظره به نظر برسد اما با توجه به منطق جهان آدم‌کش‌ها کاملا درست باشد. از مهم‌ترین ویژگی‌های مجموعه‌ی جان ویک که از همان ابتدا در کنار بازی خوب کیانو ریوز و سکانس‌های اکشن تازه‌ی فیلم باعث محبوبیت آن شدند ساختن همین جهان بود که در قسمت سوم به خوبی به آن پرداخته شده است، نمایش هتل کنتینتال‌ها مختلف در قسمت‌های مختلف فیلم، قاتلین مختلف و رنگ و وارنگی که شاید در ابتدا ظاهر خطرناکی نداشته باشند اما به شدت ماهرند و آمادگی بالای تمامی شخصیت‌ها برای مبارزه قسمت سوم جان ویک را به یکی از بهترین و سرگرم‌ کننده‌ترین آثار اکشن قرن بیست و یکم تبدیل می‌کند.

 

جان-ویک-2023جان ویک: بخش چهار (۲۰۲۳) یا جان ویک در پاریس

  • کارگردان: چاد استاهلسکی

  • IMDB: 7.9

بعد از اتفاقات قسمت سوم، جان در حال استراحت و آماده شدن برای گرفتن انتقام از اعضای مجلس عالی (High Table) است که مارکی وینسنت بیست (بیل اسکاشگورد) وینستون (ایان مک‌شین) و چارون (لانس ردیک) را از مقام‌شان عزل می‌کند، هتل کنتینتال نیویورک را نابود می‌کند تعداد زیادی از قاتلین را به سراغ جان می‌فرستند تا انتقام ریش سفید، آن‌ که سر میز می‌نشیند، را از او بگیرد و کین (دانی ین) را که یک قاتل نابیناست و از قبل با جان دوست بوده مجبور می‌کند از بازنشستگی بیرون بیاد و به سراغ جان برود.

دلایل موفقیت

   قسمت چهارم جان ویک از نظر اجرای صحنه‌ها اکشنی که ترکیبی از مبارزه‌ی تن به تن و اسلحه هستند نه تنها استانداردهای این مجموعه را به مرحله‌ای بالاتر می‌برند بلکه اثبات می‌کنند مسیری که هنرمندانی مانند جکی چان برای تبدیل صحنه‌های مبارزه به محوریت اصلی فیلم به جای داستان شروع کرده بودند در هالیوود هم می‌تواند ادامه پیدا کند و فقط و فقط به کارگردانی نیاز دارد که هم چیز جدیدی برای ارائه داشته باشد. هم نیم‌نگاهی به گذشته‌ی فیلم‌های رزمی که انتخاب بازیگر باسابقه‌ای مانند دانی ین نشان می‌دهد استاهلسکی به خوبی از تاریخ سینمای رزمی هنگ کنگ اطلاع دارد.

قسمت چهارم جان ویک به لطف فیلم‌برداری و نورپردازی با سلیقه‌ی سکانس‌های مختلف فیلم و قاب‌بندی فکر شده‌ی آن‌ها فیلمی است مشخصا سینمایی که برای پرده‌ی بزرگ ساخته شده است و حتی زمان طولانی آن (دو ساعت و چهل و نه دقیقه) هم مخاطب را خسته نمی‌کند چرا که هم ریتم سکانس‌های مختلف فیلم درست هستند و هم ریتم کلی فیلم و رفت و برگشت فیلم میان سکانس‌های اکشن طولانی و سکانس‌های نسبتا آرام که تعدادشان کم است اما در دقایق درستی قرار گرفته‌اند باعث شده تا هم مخاطب به درستی ارزش سکانس‌های اکشن فیلم را متوجه شود و هم در سالن سینما خسته نشود.

   به صورت کلی سینما مکان نمایش و داستان‌گویی با تصویر است و صحبت کردن فراوان آن هم در فیلم‌های سرگرم کننده می‌تواند مخاطب را خسته کند، در ژانر اکشن که یکی از بهترین ژانرهای سینمایی برای نمایش تصویر است اگر فیلم در دام وراجی و انتقال پیام بیفتد نه می‌تواند با مخاطب ارتباط درستی برقرار کند و نه می‌تواند پیام خود را منتقل کند. جان ویک: قسمت چهارم به عنوان نمونه‌ای مثال‌زدنی از این ژانر تلاش کرده تا فیلم به فیلم بیشتر به مخاطب نشان دهد و کمتر حرف بزند و همین موضوع باعث شده تا این مجموعه طرفداران بسیاری پیدا کند.

برای درک درست این که چرا قسمت چهارم جان ویک یکی از بهترین اکشن‌های چند دهه‌ی اخیر سینماست کافی‌ست به سکانس بالا رفتن از پلکان مراجعه کنیم، در این سکانس که سکانس ماقبل پایان فیلم هم هست جان مجبور می‌شود برای رساندن خودش به محل دوئل با تعداد نفرات زیادی مبارزه کند و خودش را به بالای پله‌ها برساند.

در این بین کین هم که در دوئل به عنوان نماینده‌ی رقیب او انتخاب شده به کمک او می‌آید، ریتم این سکانس بالا و پایین رفتن‌ها مداوم شخصیت‌ها و محدودیت زمانی که جان با آن روبرو است در کنار دانستن این موضوع که چه چیزی آن بالا در انتظار جان است باعث شده تا این سکانس به یکی از هیجان انگیزترین سکانس‌های فیلم تبدیل شود و مخاطب را برروی صندلی‌اش میخکوب صفحه‌ی نمایش کند. این سکانس‌ تنها نمونه‌ای‌ از تلاش‌ها تکنیکی سازندگان این مجموعه برای حرکت رو به جلو چه در نسبت با فیلم‌های قبلی و چه در کلیت ژانر اکشن است و توانایی‌های بالای آن در اجرا این سکانس و کلیت فیلم باعث شده تا مخاطبان یک قسمت پایانی خیلی خوب  برای شخصیتی که جانی تازه به ژانر اکشن بخشید را در سینما مشاهده کنند.

آینده‌ی جان ویک

هر چند با پایان‌بندی این قسمت می‌توان تا حدودی مهر پایانی بر قصه‌های جان ویک دانست اما با توجه به ساخته شدن حداقل دو زیر مجموعه، یکی سریالی با محوریت هتل کنتینتال در دهه‌ی شصت میلادی و دیگری فیلمی سینمایی با بازی آنا دی‌آرماس، کیانو ریوز، ایان مک‌شین، لنس ردیک (در آخرین حضورش در نقش چارون پیش از مرگ) و آنجلیکا هیوستون به اسم بالرین که مخاطبان با آن‌ها در قسمت سوم آشنا شده است و داستان آن در زمانی بین قسمت سوم و چهارم جان ویک اتفاق می‌افتد همچنین احتمال ساخته شدن قسمت پنجم جان ویک و فیلمی با بازی دانی ین در نقش کین طرفداران این مجموعه‌ی سینمایی می‌توانند امیدوار باشند که فعلا کارشان با این مجموعه تمام نشده است هر چند که پایان بهتری را نمی‌توان برای این شخصیت متصور شد.

 

ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.